Żeglarskie ABC

Szanty i piosenki turystyczne

- śpiewnik żeglarski

"Szanty to pieśni pomagające w pracy. W nieco luźniejszym znaczeniu za szanty uważane są wszystkie historyczne pieśni żeglarskie z minionych epok. Dziś szantami nazywa się także ogół pieśni i piosenek o tematyce żeglarskiej, włączając w to współczesną poetycką balladę marynistyczną oraz, przede wszystkim, dzisiejsze piosenki żeglarskie.
Polska jest jednym z czołowych krajów na świecie, jeśli chodzi o szanty w ich najszerszym znaczeniu. Polscy żeglarze w zagranicznych portach wręcz imponują znajomym żeglarzom z innych krajów bogactwem repertuarowym, a liczba odbywających się w Polsce co roku festiwali szantowych jest bliska setki."
- źródło: Wikipedia

Śpiewnik zawiera teksty najpopularniejszych w Polsce piosenek żeglarskich i turystycznych. Zapraszamy do nadsyłania tekstów, których nie ma jeszcze w naszym śpiewniku.

>>> czytaj więcej

Węzły

związ wantowy	kotwiczny	ósemka
płaski	refowy	szotowy
prosty niezabezpieczony	flagowy	rożkowy
ratowniczy	knagowy	cumowniczy żeglarski
topslowy	wyblinka	holowniczy

Przepisy żeglarskie

Żeglarz jachtowy uprawniony jest do:
- prowadzenia jachtów żaglowych po wodach śródlądowych bez ograniczeń,
- prowadzenia jachtów żaglowych niezatapialnych w regatach i treningu w porze dziennej pod nadzorem, po wodach morskich,
- osoby, które nie ukończyły 16 roku życia mogą realizować uprawnienia wynikające z punktu 1 w porze dziennej i pod nadzorem.

Sternik jachtowy uprawniony jest do:
- prowadzenia jachtów żaglowych po wodach śródlądowych bez ograniczeń,
- prowadzenia jachtów żaglowych o powierzchni pomiarowej żagli do 40 m2 po morskich wodach wewnętrznych i w żegludze po wodach morskich do 20 Mm od brzegu.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12.09.1997 w sprawie uprawiania żeglarstwa
Instrukcja Polskiego Związku Żeglarskiego
Kwalifikacje i uprawnienia osób mających patenty żeglarskie
Warunki dopuszczenia do egzaminu na patenty żeglarskie
Definicje i ustalenia Komisji Szkolenia Polskiego Związku Żeglarskiego
Materiały szkoleniowe na patent żeglarza jachtowego i sternika jachtowego
Przepisy klasy Omega (wersja Barlinek 2004)
Przepisy klasy Omega (wersja Szczecinek 2001)

Manewrowanie

- kursy jachtu względem wiatru

Wiatr wywołany warunkami meteorologicznymi i ukształtowaniem terenu, w odniesieniu do nieruchomego jachtu, nazywamy wiatrem rzeczywistym. Ruch powietrza wynikający z poruszania się jachtu i przeciwny do kierunku jego ruchu, określany jest jako wiatr własny. Wypadkową wiatru rzeczywistego i własnego jest wiatr pozorny. Jest to wiatr bezpośrednio działający na żagiel. Siła i kierunek wiatru pozornego zmieniają się w zależności od prędkości jachtu oraz kursu względem wiatru. Wskaźnikiem wiatru pozornego jest wimpel, lekka chorągiewka przymocowana do topu masztu.

Wiatr wywołany warunkami meteorologicznymi i ukształtowaniem terenu, w odniesieniu do nieruchomego jachtu, nazywamy wiatrem rzeczywistym. Ruch powietrza wynikający z poruszania się jachtu i przeciwny do kierunku jego ruchu, określany jest jako wiatr własny. Wypadkową wiatru rzeczywistego i własnego jest wiatr pozorny. Jest to wiatr bezpośrednio działający na żagiel. Siła i kierunek wiatru pozornego zmieniają się w zależności od prędkości jachtu oraz kursu względem wiatru. Wskaźnikiem wiatru pozornego jest wimpel, lekka chorągiewka przymocowana do topu masztu.

Ogólny schemat przedstawiający kursy jachtu względem wiatru:
1 - bajdewind,
2 - półwiatr,
3 - baksztag,
4 - fordewind.
Kursy bajdewind i półwiatr nazywa się kursami ostrymi, a baksztag i fordewind - kursami pełnymi. Od kursu półwiatr do kursu bajdewind siła wiatru pozornego wzrasta w stosunku do siły wiatru rzeczywistego. Wiatr pozorny, z wyjątkiem kursu fordewind, jest zawsze ostrzejszy (bardziej od dziobu) niż wiatr rzeczywisty. Burta nawietrzna to ta, na którą wieje wiatr, a przeciwna to burta zawietrzna. Zmianę kursu jachtu w kierunku wiatrów pełniejszych, tj. od bajdewindu do fordewindu, nazywa się odpadaniem, zmianę kursu jachtu w kierunku wiatrów ostrzejszych, tj. od fordewindu do bajdewindu - ostrzeniem. Wyróżnia się prawy i lewy hals. Prawym halsem nazywa się kurs, podczas którego wiatr wieje z prawej burty, a lewym halsem - gdy wiatr wieje z lewej.

Olinowanie jachtu

Olinowanie stałe dzieli się na:

• sztagi - liny łączące dziób jachtu z masztem i utrzymujące maszt w płaszczyźnie podłużnej jachtu,
• wanty - liny łączące burty z masztem i podtrzymujące maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba,
• baksztagi - liny usztywniające maszt ukośnie w kierunku burt w rufowej części kadłuba.

W czasie żeglowania wybierane są baksztagi nawietrzne, a luzowane - zawietrzne.

Olinowanie ruchome dzieli się na:

• szoty - liny do manewrowania żaglami w płaszczyźnie poziomej,
• fały - liny do podnoszenia i opuszczania żagli, ruchomych części omasztowania i wyposażenia kadłuba.

Nazwę fału tworzymy od nazwy elementu, który jest obsługiwany przez dany fał, np. grotfał, gardafał.

Osprzęt jachtu

• grotmaszt - główny maszt,
• bezanmaszt - drugi maszt,
• bom - ruchome drzewce żagla, jednym końcem umocowane przegubowo do masztu,
• reje - poziome drzewce omasztowania, na którym powieszony jest żagiel rejowy,
• gafel - drzewce usztywniające lik górny żagla gaflowego,
• fok, grot, - żagle na jachtach typu slut i sluter,
• latacz, kliwer, fok - żagle na jachtach typu kuter,
• balonfok, fok sztormowy, genua, spinaker - żagle pomocnicze,
• knaga, kabestan, półkluza, kluza, sztagownik - osprzęt pokładowy służący do mocowania i wybierania różnego rodzaju lin,
• szekla, kausza, krętlik, raksa - drobny osprzęt żeglarski,